ათწლეულების განმავლობაში კოლორექტალური კიბოს მკურნალობა ეფუძნებოდა ერთ სტანდარტულ სქემას: ოპერაცია, სხივური თერაპია და ქიმიოთერაპია.
დღეს უკვე ნათელია, რომ კოლორექტალური კიბო არ არის ერთი დაავადება. ეს არის გენეტიკურად განსხვავებული სიმსივნეების ჯგუფი, რომლებიც მოითხოვს ინდივიდუალურ მიდგომას.
ზუსტი მედიცინა გვაძლევს საშუალებას, მკურნალობა შეირჩეს არა მხოლოდ სტადიის, არამედ სიმსივნის მოლეკულური პროფილის მიხედვით.
რატომ აღარ მუშაობს „ერთი მკურნალობა ყველასთვის“
ორი პაციენტი ერთი და იგივე დიაგნოზით — მაგალითად „მსხვილი ნაწლავის კიბო, III სტადია“ — შეიძლება საჭიროებდეს სრულიად განსხვავებულ მკურნალობას.
განსხვავება ხშირად იმალება დნმ-ის დონეზე. სწორედ ამიტომ, თანამედროვე ონკოლოგიაში მკურნალობის დაგეგმვა იწყება მოლეკულური დიაგნოსტიკით.
MSI / MMR — პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ტესტი
უჯრედებს აქვთ დნმ-ის „შეცდომების შესწორების“ სისტემა (MMR). თუ ეს სისტემა არ მუშაობს სწორად, სიმსივნე აგროვებს მუტაციებს.
ასეთ შემთხვევებში სიმსივნეები ხშირად კარგად რეაგირებენ იმუნოთერაპიაზე, რაც საშუალებას აძლევს პაციენტს თავი აარიდოს ტრადიციული ქიმიოთერაპიის მძიმე გვერდით ეფექტებს.
RAS გენები და მკურნალობის არაეფექტურობის პროგნოზი
კოლორექტალური კიბოს დაახლოებით ნახევარში KRAS ან NRAS გენები მუტირებულია. ეს ნიშნავს, რომ გარკვეული მიზნობრივი თერაპიები უბრალოდ არ იმუშავებს.
ამ ინფორმაციის ცოდნა თავიდან გვაცილებს არაეფექტურ და ტოქსიკურ მკურნალობას.
BRAF მუტაცია — როდესაც საჭიროა სპეციალური სტრატეგია
BRAF მუტაცია ხშირად ასოცირდება უფრო აგრესიულ დაავადებასთან. თუმცა, დღეს უკვე არსებობს სპეციალური მიზნობრივი კომბინაციები, რომლებიც სწორედ ამ სიგნალს ბლოკავს.
ეს არის მაგალითი იმისა, როგორ ცვლის მოლეკულური დიაგნოსტიკა პროგნოზს.
|
ბიომარკერი
|
რატომ არის მნიშვნელოვანი
|
|---|---|
|
MSI/MMR
|
განსაზღვრავს იმუნოთერაპიის ეფექტურობას
|
|
KRAS/NRAS
|
აჩვენებს, იმუშავებს თუ არა ანტი-EGFR თერაპია
|
|
BRAF
|
ხსნის მიზნობრივი თერაპიის შესაძლებლობას
|
რას გვაძლევს მოლეკულური დიაგნოსტიკა დღეს
მოლეკულური დიაგნოსტიკა საშუალებას გვაძლევს ავირჩიოთ მკურნალობა, რომელიც არის უფრო ეფექტური, ნაკლებტოქსიკური და მაქსიმალურად ინდივიდუალური.
ეს აღარ არის მომავალი — ეს არის თანამედროვე ონკოლოგიის რეალობა.